Naar de inhoud
haarlijn
Voeding

Voeding tegen haaruitval: welke eetgewoonten je haar helpen en welke het schaden

Een gevarieerd eetpatroon met genoeg eiwit, ijzer en zink geeft je haarzakjes wat ze nodig hebben, maar het stopt erfelijke haaruitval niet. Waar voeding wel een duidelijke rol speelt, is bij het uitlokken van haaruitval: een crashdieet, snel gewichtsverlies of te weinig eiwit kan twee tot drie maanden later veel haar doen uitvallen.

Vraag gratis advies →

Wat voeding wel en niet kan

Haar is grotendeels opgebouwd uit keratine, een eiwit. Het haarzakje dat dat eiwit maakt, deelt zich in de groeifase zeer snel. Daarvoor heeft het energie, aminozuren, ijzer en zink nodig. Krijgt je lichaam te weinig binnen, dan schakelt het die niet-levensnoodzakelijke groei als eerste terug. Haar is dus een gevoelige verklikker van hoe je eet.

Dat betekent niet dat je met het juiste bord haar kan bijmaken. Erfelijke haaruitval wordt gestuurd door je genen en door het hormoon DHT. Daar verandert geen voedingspatroon iets wezenlijks aan. De eerlijke samenvatting is: slecht eten kan je haar schaden, goed eten haalt je hoogstens terug naar je eigen normale niveau.

Dit artikel gaat over eetpatronen en gewone voeding. Over pillen en supplementen per voedingsstof lees je meer in onze gids vitamines tegen haaruitval.

Het sterkste verband tussen voeding en haaruitval is niet een tekort aan één vitamine, maar een plotse daling van wat je eet. Artsen noemen het resultaat telogeen effluvium: een groot deel van je haren schakelt tegelijk over naar de rustfase en valt enkele weken tot maanden later uit.

In de literatuur zijn er reeksen van patiënten die dat na een streng dieet meemaakten. Iemand die tien weken lang 500 kilocalorieën per dag at, verloor daarna veel haar. Bij een andere patiënt, die vier maanden een streng caloriearm dieet volgde, kwam het haar pas na elf maanden terug. In een studie bij bijna 200 vrouwen met erfelijke haaruitval was een streng dieet een sterke uitlokker van een bijkomende golf uitval.

Het patroon is telkens gelijkaardig. De uitval begint een tot drie maanden na de start van het dieet, niet meteen. Daardoor leggen mensen het verband vaak niet. Het goede nieuws: als je weer voldoende eet, groeit het haar meestal terug. Het slechte nieuws: dat duurt maanden, en wie al aanleg heeft voor erfelijke haaruitval, ziet soms dat niet alles terugkomt. Meer over deze vorm van uitval lees je in telogeen effluvium.

Na een maagverkleining

Na bariatrische chirurgie is haaruitval heel gewoon. Een meta-analyse van 18 studies met ruim 2.500 patiënten vond dat ongeveer 57 procent na de ingreep haaruitval kreeg. Jonge vrouwen en mensen met lage waarden voor zink, foliumzuur en ferritine waren het vaakst getroffen. Het nam af naarmate de tijd na de operatie verstreek. Wie zo’n ingreep plant of achter de rug heeft, volgt best de voedings- en controleschema’s van het chirurgisch team strikt op.

Eiwit: genoeg, niet extra

Te weinig eiwit is een gekende oorzaak van haaruitval. In kleine studies uit India hadden de meeste patiënten met haaruitval een zeer lage eiwitinname, minder dan 30 tot 50 gram per dag. Zulke lage hoeveelheden zie je vooral bij strenge diëten of wanneer iemand om een andere reden heel weinig eet.

Wie gewoon gevarieerd eet, haalt zijn eiwit ruim. Goede bronnen zijn vis, gevogelte, eieren, zuivel, peulvruchten zoals linzen en kikkererwten, tofu, tempé, noten en zaden. Extra eiwitshakes bovenop een normaal eetpatroon zullen je haar niet sneller doen groeien.

IJzerrijk eten

IJzertekort is een van de bekendste voedingsgebonden oorzaken van dunner haar, vooral bij vrouwen die menstrueren. Het lichaam neemt twee soorten ijzer op:

Soort ijzer Waar zit het in Opname
Heemijzer Rood vlees, gevogelte, vis Wordt goed opgenomen
Non-heemijzer Peulvruchten, volkoren granen, groene groenten, noten, tofu Wordt minder goed opgenomen

Een paar praktische regels helpen om meer uit plantaardig ijzer te halen. Eet er iets met vitamine C bij, zoals aardappelen, paprika, een kiwi of een citrusvrucht als dessert. Drink koffie en thee liever niet tijdens maar tussen de maaltijden, want die remmen de opname. Ook rode wijn, spinazie en rabarber remmen de opname van ijzer uit planten.

Vegetarisch en veganistisch eten

Vegetariërs en veganisten hebben geen hoger risico op haaruitval zolang hun eetpatroon goed samengesteld is. Wel zijn er een paar aandachtspunten:

  • IJzer. De ijzerbehoefte van vegetariërs wordt ongeveer 1,8 keer hoger geschat dan die van vleeseters, omdat plantaardig ijzer slechter wordt opgenomen.
  • Zink. Zink uit plantaardige bronnen wordt ook minder goed opgenomen. Een zinktekort is zeldzaam, maar komt vaker voor bij vegetariërs.
  • Eiwit. Plantaardig eiwit is (soja uitgezonderd) iets minder volwaardig, dus de behoefte ligt een beetje hoger. Combineer verschillende bronnen over de dag.
  • Vitamine B12. Zit bijna alleen in dierlijke producten. Voor veganisten raadt het Vlaams Instituut Gezond Leven een supplement of verrijkte producten aan.

Wie recent overgeschakeld is en kort daarna meer haar verliest, laat best eens bloed nakijken op ferritine en vitamine B12.

Wat het onderzoek niet ondersteunt

Op sociale media circuleren lijstjes met “superfoods voor je haar”. Het bewijs daarvoor is mager. Wat er bestaat, zijn vooral observationele studies:

  • In een patiënt-controlestudie hadden mannen die minstens drie keer per week rauwe groenten en regelmatig verse kruiden aten, ongeveer de helft minder kans op erfelijke kaalheid.
  • In een andere patiënt-controlestudie was regelmatig sojadrank drinken geassocieerd met minder matige tot ernstige kaalheid bij mannen.

Zulke studies tonen een verband, geen oorzaak. Mannen die veel groenten eten, verschillen ook op andere vlakken van mannen die dat niet doen. De auteurs van de review die deze studies samenbracht, beschrijven voeding daarom als een mogelijk aanvullend middel dat verder onderzoek verdient, niet als een behandeling. Eenzelfde voorzichtigheid geldt voor collageen, botbouillon of speciale haardiëten: daar zijn geen gecontroleerde studies over.

Wat wel vaststaat: een evenwichtig eetpatroon voorkomt tekorten, en dat is voor je haar het belangrijkste wat voeding kan doen.

Wanneer naar de arts?

Maak een afspraak bij je huisarts als je haar sterk begint uit te vallen na een dieet, een ziekte of een grote verandering in je eetpatroon, of als je ook vermoeid bent, snel ijskoud hebt of minder kan inspannen. Wie een eetstoornis heeft of vermoedt, verdient gerichte hulp: dan is het haar een signaal, niet het hoofdprobleem. Na een maagverkleining hoort haaruitval besproken te worden bij je chirurgisch team of diëtist. En merk je dat je haar trager en dunner wordt in een typisch patroon, zoals inhammen of een uitdunnende kruin, dan ligt de oorzaak waarschijnlijk niet op je bord en loont het om met een arts te bespreken wat dan wel helpt.

Veelgestelde vragen

Kan afvallen haaruitval veroorzaken?

Ja, vooral snel afvallen. Een streng caloriearm dieet of een sterke daling in eiwitinname kan een golf van uitval geven, meestal enkele weken tot drie maanden na de start. Dat haar komt doorgaans terug als je weer normaal eet, maar het herstel duurt maanden.

Krijgen vegetariërs sneller haaruitval?

Niet per definitie. Wel lopen ze meer kans op een ijzertekort, omdat ijzer uit planten minder goed wordt opgenomen. Wie bewust peulvruchten, tofu, volkoren granen en noten eet en die combineert met vitamine C, kan zijn behoefte prima dekken.

Bestaat er een dieet dat kaalheid voorkomt?

Nee. Een paar observationele studies vonden bij mannen die veel rauwe groenten en verse kruiden aten minder erfelijke kaalheid, maar zulke studies tonen een verband en geen oorzaak. Gezond eten is goed voor je hele lichaam, maar tegen erfelijke aanleg weegt het niet op.

Lees ook

Bronnen

  1. Guo en Katta (2017): voeding en haaruitval, tekorten en supplementgebruik
  2. Pham e.a. (2020): voeding als aanvullende behandeling bij alopecia, systematische review
  3. Zhang e.a. (2021): haaruitval na bariatrische chirurgie, systematische review en meta-analyse
  4. Vlaams Instituut Gezond Leven: vegetarisch eten, hoe doe je dat gezond?
  5. Almohanna e.a. (2019): de rol van vitamines en mineralen bij haaruitval, review
Lachende man met vol haar tegen een blauwe lucht
Vraag gratis advies

Benieuwd wat er met jouw haar kan?

Stuur een paar foto's van je haar. Je krijgt een inschatting van het aantal grafts, wat een ingreep kost en of het de moeite waard is. Gratis en zonder verplichting.

Kies welke cookies je toelaat. Je kan dit altijd aanpassen via "Cookievoorkeuren" onderaan elke pagina.