Medicijnen tegen haaruitval: pil, lotion of spray?
Tegen erfelijke haaruitval bestaan twee onderzochte medicijnen, finasteride en minoxidil, en allebei bestaan ze als middel voor op de hoofdhuid en als tablet. Een pil werkt in je hele lichaam en geeft daardoor meer kans op bijwerkingen, een lotion of spray werkt vooral lokaal; welke vorm past, hangt af van je haaruitval, je gezondheid en wat in België vergund is.
- Door Olivier Coolen en Philip Coolen
- Bijgewerkt op
- 5 min lezen
- 8 bronnen
Twee medicijnen, twee werkingen
Tegen erfelijke haaruitval (androgenetische alopecia) zijn twee medicijnen goed onderzocht. Ze doen elk iets anders:
- Finasteride remt het hormoon DHT, dat haarzakjes bij erfelijke aanleg langzaam doet krimpen. Het pakt dus de oorzaak aan en remt vooral verder verlies. Dutasteride werkt op dezelfde manier, maar sterker.
- Minoxidil heeft niets met hormonen te maken. Het verlengt de groeifase van het haar en maakt haarzakjes wat groter. Hoe dat precies gebeurt, is nog niet volledig begrepen.
De Europese S3-richtlijn over erfelijke haaruitval rekent beide tot de behandelingen met het sterkste bewijs bij mannen. Bij vrouwen is minoxidil het onderzochte middel. Lees meer over haaruitval bij vrouwen.
Waarom de vorm uitmaakt
Een tablet komt via je darmen in je bloed en bereikt zo elk orgaan. Dat is efficiënt voor de haarzakjes, maar het betekent ook dat andere organen het middel krijgen. Een lotion of spray wordt op de hoofdhuid aangebracht. Er komt minder in je bloed, dus de kans op bijwerkingen elders in je lichaam is meestal kleiner, al is ze niet nul.
Daartegenover staat het gebruiksgemak. Een tablet neem je in een paar seconden. Een lotion vraagt elke dag discipline, kan het haar plakkerig maken en de hoofdhuid irriteren. Wie het middel niet volhoudt, heeft er ook niets aan: bij beide medicijnen verdwijnt het effect na het stoppen.
Finasteride: tablet of spray?
In België bestaat finasteride in drie vormen, en ze hebben elk een andere status (zie de tabel verderop). De nieuwste is een huidspray, sinds mei 2025 vergund voor mannen van 18 tot 41 jaar met lichte tot matige erfelijke haaruitval.
Die spray werd getest in een Europese fase 3-studie met 458 mannen. Na 24 weken waren er in een vast meetvlakje van 1 cm² gemiddeld 20,2 haren bijgekomen met de spray, tegenover 6,7 met een placebo. Dat was ongeveer evenveel als met de 1 mg-tablet in dezelfde studie. Het grote verschil zat in het bloed: de hoogste concentratie finasteride lag meer dan honderd keer lager met de spray, en het DHT in het bloed daalde met 34,5 procent tegenover 55,6 procent met de tablet.
Het BCFI blijft voorzichtig. Het noemt de werkzaamheid van de spray, net als van de tablet, beperkt en tijdelijk. Het risico op bijwerkingen is volgens het BCFI kleiner dan bij de tablet, maar niet onbestaand: de Amerikaanse FDA kreeg meldingen van seksuele klachten, somberheid en angst na lokaal gebruik. Lees meer in onze gidsen over finasteride en de bijwerkingen van finasteride.
Belangrijk bij de spray: vrouwen die zwanger zijn of kunnen worden, en kinderen, mogen niet in contact komen met de behandelde hoofdhuid.
Minoxidil: lotion of tablet?
Minoxidil-lotion is in België vergund in een sterkte van 2 en 5 procent en is zonder voorschrift te krijgen bij de apotheker. Minoxidil-tabletten zijn in België niet vergund als geneesmiddel tegen haaruitval. Een arts kan ze in lage dosis off-label voorschrijven, als magistrale bereiding.
In een netwerk-meta-analyse uit 2022 gaf minoxidil in tabletvorm (5 mg per dag) na 24 weken de grootste toename van dikke haren, meer dan de lotion. De tablet heeft wel andere bijwerkingen: meer haargroei op andere plaatsen van het lichaam en effecten op hart en bloeddruk. Omdat dit een eigen onderwerp is, bespreken we het uitgebreid in onze gids minoxidil: lotion of tabletten.
Vergelijking in één tabel
| Werking | Bewijs | Belangrijkste bijwerkingen | Status in België | |
|---|---|---|---|---|
| Finasteride tablet 1 mg | Remt DHT (type 2) | Sterk: grote studies tot 5 jaar | Seksuele klachten bij enkele procenten, stemmingsveranderingen en zelfdodingsgedachten (frequentie onbekend), lagere PSA | Niet vergund; off-label als magistrale bereiding, op voorschrift |
| Finasteride huidspray | Remt DHT, vooral lokaal | Matig: één fase 3-studie van 24 weken | Jeuk en roodheid hoofdhuid; systemische bijwerkingen mogelijk maar waarschijnlijk minder | Vergund sinds mei 2025 voor mannen van 18 tot 41 jaar, op voorschrift |
| Dutasteride capsule | Remt DHT (type 1 en 2) | Matig: vergelijkende studies van 24 weken | Vergelijkbaar met finasteride, blijft lang in het lichaam | Alleen vergund voor vergrote prostaat; off-label, op voorschrift |
| Minoxidil lotion 2 of 5 % | Verlengt de groeifase | Sterk: veel gerandomiseerde studies | Irritatie hoofdhuid, tijdelijk meer uitval bij de start | Vergund, zonder voorschrift |
| Minoxidil tablet | Verlengt de groeifase | Groeiend, maar minder gerandomiseerde studies | Haargroei elders op het lichaam, effecten op hart en bloeddruk | Niet vergund voor haaruitval; off-label, op voorschrift |
“Sterk” bewijs betekent hier: meerdere goed opgezette studies die hetzelfde vinden. Het betekent niet dat het effect groot is. Bij alle middelen gaat het eerder om afremmen en wat verdichten dan om een volle haardos terug.
Wil je weten hoe dutasteride zich tot finasteride verhoudt, lees dan de gids over dutasteride bij haaruitval.
Combineren: finasteride en minoxidil samen
Omdat ze anders werken, worden beide middelen vaak gecombineerd. Een meta-analyse uit 2020 bundelde vijf gerandomiseerde studies. Met de combinatie van finasteride en minoxidil-lotion beoordeelden de onderzoekers de foto’s vaker als duidelijk verbeterd, en waren er minder mannen bij wie niets veranderde of het slechter ging. De bijwerkingen namen niet toe. De studies waren wel klein, en de auteurs vroegen om beter opgezet onderzoek.
Een combinatie betekent ook de bijwerkingen van twee middelen. Of het voor jou de moeite loont, beslis je samen met je arts.
Naast pillen en lotions bestaan er behandelingen zonder geneesmiddel. De bekendste is het inspuiten van je eigen bloedplasma; wat de studies daarover tonen, lees je bij PRP voor het haar.
Waarom altijd via een arts?
- De diagnose moet kloppen. Haaruitval door stress, ijzertekort, een schildklierprobleem of alopecia areata reageert niet op deze medicijnen. Lees meer over de oorzaken van haaruitval.
- Je medische voorgeschiedenis telt. Depressie, seksuele klachten, hartproblemen, een lage bloeddruk of een kinderwens veranderen de afweging.
- De Belgische status is ingewikkeld. Alleen de minoxidil-lotion is hier zonder voorschrift te krijgen. Voor de rest is een voorschrift nodig, en vaak gaat het om off-label gebruik.
- Online bestelde tabletten uit het buitenland of van onbekende websites zijn niet gecontroleerd. Je weet niet wat erin zit.
Wanneer naar de arts?
Ga naar je huisarts of dermatoloog voor je met een medicijn begint, zeker als de haaruitval plots begon, in plekken voorkomt, of samengaat met jeuk, pijn of andere klachten. Ga ook terug als je na een jaar behandeling geen verschil ziet, of als je bijwerkingen merkt zoals somberheid, seksuele problemen, hartkloppingen of duizeligheid. Pas nooit zelf de vorm, het middel of de hoeveelheid aan: bespreek het altijd met je arts of apotheker.
Veelgestelde vragen
Mag je finasteride en minoxidil samen gebruiken?
Ja, dat gebeurt vaak, omdat ze op een andere manier werken. Een meta-analyse van vijf studies vond met de combinatie vaker een duidelijke verbetering dan met één middel, zonder meer bijwerkingen. Bespreek een combinatie altijd eerst met je arts.
Bestaat er een finasteride-lotion in België?
Ja. Sinds mei 2025 is in België een finasteride-huidspray vergund voor mannen van 18 tot 41 jaar met lichte tot matige erfelijke haaruitval. Je hebt er een voorschrift voor nodig.
Welke haaruitval-tabletten zijn in België vergund?
Voor haaruitval zelf geen enkele. Finasteride 5 mg en dutasteride zijn alleen vergund voor een vergrote prostaat, en finasteride 1 mg en minoxidil-tabletten bestaan in België niet als vergund geneesmiddel. Tabletten voor haaruitval zijn hier dus altijd off-label en op voorschrift.
Lees ook
- HaaruitvalHaaruitval: welke vorm je hebt en wat er echt tegen helpt
- RozemarijnolieRozemarijnolie voor je haar: wat de bekende studie wel en niet aantoont
- ShampooShampoo tegen haaruitval: wat het onderzoek zegt over ketoconazol en cafeïne
- Tijdelijke uitvalTelogeen effluvium: waarom je haar maanden na stress of ziekte uitvalt
- HaarsysteemToupet of haarsysteem: wat het is en wat het per jaar kost
- HaartransplantatieHaartransplantatie: wat er gebeurt, voor wie het werkt en wat je mag verwachten
Bronnen
- BCFI Repertorium 15.13: finasteride voor cutaan gebruik
- BCFI: Nieuwigheden geneesmiddelen mei 2025, finasteride-huidspray
- FAGG: bijsluiter finasteride 2,275 mg/ml spray voor cutaan gebruik (geneesmiddel op medisch voorschrift)
- BCFI: zoekresultaat minoxidil (vergunde vormen in België)
- Piraccini e.a. (2022), JEADV: fase 3-studie finasteride-spray tegenover tablet en placebo
- Gupta e.a. (2022), JAMA Dermatology: netwerk-meta-analyse minoxidil, finasteride en dutasteride
- Chen e.a. (2020), Aesthetic Plast Surg: meta-analyse finasteride plus minoxidil-lotion
- Kanti e.a. (2018), JEADV: Europese S3-richtlijn androgenetische alopecia
