Creatine en haaruitval: waar komt de angst vandaan?
Er is geen bewijs dat creatine haaruitval veroorzaakt. De angst komt uit één kleine studie uit 2009 waarin het DHT-gehalte van twintig rugbyspelers steeg zonder dat hun haar gemeten werd, terwijl een gerandomiseerde studie uit 2025 die het haar zelf onderzocht, na twaalf weken geen verschil met een placebo vond.
- Door Olivier Coolen en Philip Coolen
- Bijgewerkt op
- 5 min lezen
- 5 bronnen
Waarom creatine verdacht werd
Creatine is een van de meest gebruikte supplementen bij krachtsport. Het helpt spieren om korte, zware inspanningen vol te houden. Het lichaam maakt het zelf aan en je krijgt het ook binnen via vlees en vis.
De vrees voor haaruitval draait om één hormoon: dihydrotestosteron, kortweg DHT. Een enzym in de huid, 5-alfa-reductase, zet testosteron om in DHT. Bij mannen met erfelijke aanleg doet DHT gevoelige haarzakjes op de kruin en aan de slapen langzaam krimpen. Ze maken dan steeds dunnere en kortere haren, tot er bijna niets meer zichtbaar is. Dat proces heet miniaturisatie en ligt aan de basis van mannelijke kaalheid.
De redenering online is dus: als creatine je DHT verhoogt, versnelt het kaalheid. Die redenering steunt op één studie.
De rugbystudie van 2009
Zuid-Afrikaanse onderzoekers gaven twintig rugbyspelers van universiteitsleeftijd in de loop van het seizoen eerst creatine en later een placebo, of omgekeerd, met zes weken pauze ertussen. Niemand wist welke periode welke was. De creatineperiode begon met een laadfase van 25 gram per dag gedurende zeven dagen, gevolgd door 5 gram per dag gedurende twee weken.
Wat ze vonden:
- Het testosteron veranderde niet.
- Het DHT steeg met 56 procent na de laadfase en bleef 40 procent boven het startniveau na de onderhoudsfase.
- De verhouding DHT tegenover testosteron steeg met 36 procent en bleef daarna 22 procent hoger.
De auteurs vroegen zelf om verder onderzoek. Ze maten het haar niet en beweerden ook niet dat iemand haar verloor.
Waarom die studie weinig zegt over je haar
Een groep onderzoekers die de literatuur over creatine in 2021 doornam, zette de zwakke punten op een rij:
- Het haar werd niet gemeten. De studie mat hormonen in het bloed, geen haren, geen dichtheid, geen kaalheid.
- De waarden bleven normaal. Ook na de stijging lag het DHT van alle deelnemers binnen het gewone bereik voor gezonde mannen.
- De startwaarden verschilden. Bij aanvang lag het DHT in de creatineperiode al 23 procent lager dan in de placeboperiode. Een deel van de stijging is daardoor terugkeren naar een gewoon niveau.
- Kort en klein. Drie weken creatine, en van de twintig deelnemers rondden er zestien de studie af.
- Nooit herhaald. Geen enkele latere studie vond dezelfde DHT-stijging.
Van twaalf andere studies die het effect van creatine op testosteron onderzochten, vonden er tien geen verandering. Twee zagen na een week een kleine stijging die klinisch geen belang had. Vijf studies maten ook het vrije testosteron, de vorm die naar DHT kan worden omgezet, en vonden geen stijging.
De studie van 2025: voor het eerst het haar zelf gemeten
In 2025 verscheen de eerste gerandomiseerde studie die niet alleen hormonen maar ook het haar onderzocht. 45 mannen tussen 18 en 40 jaar die aan krachttraining deden, kregen twaalf weken lang ofwel 5 gram creatine per dag, ofwel 5 gram van een neutrale suiker als placebo. Er was geen laadfase. 38 deelnemers rondden de studie af.
Het haar werd gemeten met een trichogram en een gestandaardiseerde camera voor de hoofdhuid. Daarmee keken de onderzoekers naar het aantal haren, de dichtheid, het aantal haarzakjes, de dikte van de haren en de verhouding tussen groeiende en rustende haren.
Het resultaat: geen verschil tussen creatine en placebo, niet in DHT, niet in de verhouding DHT tegenover testosteron, en niet in één enkele haarmeting. Ook de nierwaarden bleven gelijk.
| Rugbystudie (2009) | Gerandomiseerde studie (2025) | |
|---|---|---|
| Deelnemers | 20 rugbyspelers, 16 afgerond | 45 mannen die trainen, 38 afgerond |
| Duur | 3 weken | 12 weken |
| Dosis | 25 g per dag laden, dan 5 g | 5 g per dag, geen laadfase |
| DHT | Gestegen, binnen normaal bereik | Geen verschil met placebo |
| Haar gemeten? | Nee | Ja, met trichogram en camera |
| Haarverlies | Niet onderzocht | Geen verschil met placebo |
Wat die nieuwe studie niet kan uitsluiten
Ook de studie van 2025 heeft grenzen, en de onderzoekers noemen ze zelf:
- Twaalf weken is kort. Erfelijk haarverlies ontwikkelt zich over jaren. Een langere studie of een hogere dosis zou in theorie iets anders kunnen tonen.
- Geen laadfase. De enige DHT-stijging ooit werd gezien met 25 gram per dag. Dat schema werd hier niet getest.
- Familiegeschiedenis werd niet bevraagd. Juist bij mannen met een kalende vader zou een eventueel effect het eerst zichtbaar worden.
- Alleen mannen. Over vrouwen zegt de studie niets.
- Banden met de supplementensector. Twee auteurs zijn adviseur van merken of bedrijven die sportvoeding maken. Dat maakt de resultaten niet fout, maar het is goed om te weten.
De eerlijke conclusie
Het beste beschikbare bewijs wijst erop dat creatine in gewone doses je DHT niet verhoogt en je haar niet aantast. Dat bewijs is niet eindeloos sterk: één goede gerandomiseerde studie van twaalf weken, aangevuld met een reeks hormoonstudies. Maar er is geen enkele studie die het omgekeerde aantoont.
Er speelt ook een timingeffect. Veel mannen beginnen met creatine tussen hun achttiende en dertigste, net de leeftijd waarop erfelijke kaalheid vaak zichtbaar wordt. Wie dan haarverlies opmerkt, zoekt de oorzaak logischerwijze in wat nieuw is. Lees meer over hoe dat begint bij inhammen.
Twijfel je toch, dan zijn er twee rustige stappen. De studies die geen effect vonden, gebruikten 3 tot 5 gram per dag zonder laadfase. Bespreek met je arts of apotheker wat voor jou zinvol is. En neem om de paar maanden een foto van je haarlijn en kruin onder hetzelfde licht, zodat je veranderingen niet op gevoel moet beoordelen.
Wanneer naar de arts?
Zie je je haarlijn achteruitgaan of je kruin dunner worden, dan is erfelijke kaalheid de meest waarschijnlijke oorzaak, met of zonder creatine. Een beoordeling helpt om te weten waar je staat en welke keuzes er zijn. Ga sneller als je haar plots in grote hoeveelheden uitvalt, als er ronde kale plekken ontstaan of als je ook andere klachten hebt, zoals vermoeidheid of gewichtsverlies.
Gebruik je naast creatine ook andere middelen, zoals testosteron of anabole steroïden, zeg dat dan eerlijk. Die hebben wel een rechtstreeks effect op de hormonen die bij kaalheid een rol spelen. Wat haarverlies verder nog kan uitlokken, staat op de pagina over oorzaken van haaruitval.
Veelgestelde vragen
Moet ik stoppen met creatine als ik inhammen krijg?
Het onderzoek geeft daar geen reden toe. Inhammen ontstaan vaak tussen 18 en 30 jaar, precies de leeftijd waarop veel mensen met krachttraining en creatine beginnen. Dat het samenvalt, betekent niet dat het een het ander veroorzaakt. Twijfel je, bespreek het dan met je arts.
Is creatine zonder laadfase veiliger voor je haar?
De enige stijging van DHT werd gezien in een studie met een laadfase van 25 gram per dag. De studie met 5 gram per dag zonder laadfase vond geen verschil in DHT of haar. Dat is een aanwijzing, geen bewijs, want de twee studies verschilden ook op andere punten.
Verhoogt creatine je testosteron?
In de meeste studies niet. Van twaalf studies die testosteron maten, vonden er tien geen verandering en twee een kleine stijging zonder klinisch belang. Ook vrij testosteron, de vorm die naar DHT wordt omgezet, steeg niet.
Lees ook
- HaaruitvalHaaruitval: welke vorm je hebt en wat er echt tegen helpt
- Haaruitval chemoHaaruitval door chemo: wat je kan verwachten en wat je kan doen
- Pil of lotionMedicijnen tegen haaruitval: pil, lotion of spray?
- OorzakenOorzaken van haaruitval: wat er achter zit en hoe de arts het uitzoekt
- Bij vrouwenHaaruitval bij vrouwen: oorzaken, onderzoek en wat echt helpt
- HaartransplantatieHaartransplantatie: wat er gebeurt, voor wie het werkt en wat je mag verwachten
Bronnen
- Van der Merwe e.a. (2009), creatine en de DHT-testosteronverhouding bij rugbyspelers, Clin J Sport Med
- Lak e.a. (2025), veroorzaakt creatine haaruitval? Gerandomiseerde studie van 12 weken, J Int Soc Sports Nutr
- Antonio e.a. (2021), veelgestelde vragen en misverstanden over creatine, J Int Soc Sports Nutr
- Kaufman en Dawber (1999), androgenen en het krimpen van haarzakjes bij erfelijke kaalheid, Expert Opin Investig Drugs
- Irfan e.a. (2025), DHT en het krimpen van haarzakjes bij androgenetische alopecia, Ann Med Surg
